موسسه پژوهشي ماد دانش پژوهان

 برخي از تفاوت‌هاي بين نوشتن آكادميك و شخصي كه به عنوان نوشتن رسمي يا غيررسمي نيز شناخته مي‌شود، شامل قوانين متفاوت در مورد استفاده از قواعد نگارشي است.

نوشتار آكادميك از جملات پيچيده استفاده مي كند، در حالي كه نوشتار شخصي اين كار را نمي كند
در نوشتار دانشگاهي بيشتر بر انتخاب كلمه تمركز دارد.

نوشتار آكادميك شامل عبارات عاميانه يا عبارات محاوره اي نيست،
اما نوشتار شخصي ميتواند عاميانه هم باشد.

در نگارش آكادميك استفاده از انقباضات ممنوع است. با اين حال، در نوشتن شخصي، انقباضات قابل قبول است و اغلب استفاده مي شود.
يافتن جملات كوتاه و مستقيم هنگام خواندن نوشته هاي شخصي غير معمول نيست.
در نوشته هاي آكادميك استفاده از جملات كوتاه به حداقل مي رسد و استفاده از جملات پيچيده معمولا مرسوم و متعارف است.

زبان عاميانه يا محاوره‌اي هرگز در نوشتار آكادميك استفاده نمي‌شود، در حالي كه ديدن آن در نوشتار شخصي بسيار رايج است.

نگارش رسمي شامل اسنادي مانند مقالات، پايان‌نامه ها و رساله ها و مكاتبات تجاري است. نوشتن رسمي در روزنامه‌ها، مجلات و مجلات چاپ شده استفاده مي‌شود. هر كتابخانه حاوي نوشته‌هاي آكادميك يا رسمي است.

نوشتن آكادميك اغلب براي مقاصد حرفه‌اي استفاده مي‌شود و قوانين نگارشي بايد به دقت رعايت شوند.
نوشتن شخصي يا غير رسمي شامل ايميل‌هاي شخصي، پيام‌هاي متني و مجلات شخصي است.
نوشتن غيررسمي همچنين ممكن است شامل يك وبلاگ شخصي يا گفتگوي چت در رسانه‌هاي اجتماعي بين دوستان باشد.
رسانه‌هاي اجتماعي و پيام‌هاي متني به محبوبيت فزاينده سبك‌هاي نوشتاري غيررسمي مي‌افزايند.
در برخي موارد، قوانين بسيار كمي در ارتباط با نوشتن شخصي وجود دارد.

چگونه داور مقالات بشويم؟

مي‌دانيم كه افراد واجد شرايط، توانا و مشتاق زيادي وجود دارند كه مايل به داوري مقالات هستند، اما «وارد شدن» به جامعه داوران و تبديل شدن به يك داور فعال كمي دشوار است. دليل اصلي اين است كه هميشه به عهده ويراستار است كه داوراني را كه مايل به بررسي و داوري مقاله هستند انتخاب كند. اگر به‌تازگي تصميم گرفته‌ايد كه داور مقالات بشويد اصلاً نا اميد نشويد. ويراستاران ژورنال‌ها اغلب به دنبال گسترش مجموعه داوران خود هستند كه به اين معني است كه تقاضا براي حوزه تخصصي خاص شما وجود خواهد داشت.

ويراستاران معمولاً بر اساس چند معيار داوري را انتخاب مي‌كنند:

·        مدارك تحصيلي (كارشناسي ارشد / دكترا - بسته به موضوع)

·        اينكه قبلاً داوري كرده باشند

·        تعداد مقالاتي كه در حوزه تخصصي خود منتشر كرده‌اند

·        چقدر به آن مقالات استناد شده است

·        توصيه‌نامه‌هايي از سوي ساير پژوهشگران/داوران كه مي‌شناسند يا با آن‌ها كاركرده‌اند

ما چند پيشنهاد داريم كه به شما در شروع كار كمك مي‌كند. برخي از اين پيشنهادها به‌قدري ساده هستند كه مي‌توانيد در پنج دقيقه آينده آن‌ها را انجام دهيد.

Ø     ژورنال‌هاي مرتبط با حوزه تخصصي خود را پيدا كنيد و مقالاتي را كه مطمئن هستيد واجد شرايط داوري آن‌ها هستيد را شناسايي كنيد. اكثر ژورنال‌ها يك نام و آدرس ايميل تماس را براي ويرايشگر ارائه مي‌دهند. مي‌توانيد مستقيماً به آن ويرايشگر ايميل بزنيد و دلايلي را كه چرا شما يك داور خوب خواهيد بود، بيان كنيد. براي مثال (صلاحيت خود، تعداد مقالاتي كه منتشر كرده‌ايد و غيره)

Ø     در كنفرانس‌ها شركت كنيد و اگر ويراستاري حضور دارد (دوباره در حوزه تحقيق خود) او را شناسايي كنيد و مستقيماً به آن‌ها نزديك شويد.

Ø     با سرپرست/رئيس بخش خود صحبت كنيد و به او اطلاع دهيد كه علاقه‌مند به داوري هستيد. به احتمال زياد آن‌ها خودشان مقالات را داوري مي‌كنند و مي‌توانند شما را در طول فرآيند راهنمايي كنند يا شما را در بخشي از روند داوري مشاركت دهند. همچنين آن‌ها مي‌توانند شما را به ويراستاران توصيه كنند.

Ø     پروفايل عمومي خود را به روز كنيد. يا وب‌سايت شخصي خود را به روز نگه داريد و مطمئن شويد كه شامل كلمات كليدي مرتبط در مورد حوزه‌هاي تحقيقاتي شما مي‌شود. ويرايشگر بايد بداند كه شما چه كسي هستيد و در چه مواردي متخصص هستيد.

Ø     در دسترس و قابل يافتن باشد. مطمئن شويد كه آدرس ايميل شما به‌راحتي يافت مي‌شود و به روز است. ايجاد نمايه Clarivate به عنوان فردي كه علاقه‌مند به داوري است، مي‌تواند بسيار مؤثر باشد.

Ø     مقاله بخوانيد و با تحقيقات منتشرشده در زمينه خود به روز باشيد (از طريق هشدارهاي eTOC ژورنال يا فيدهاي RSS). وقتي مقاله‌اي را مي‌خوانيد، به اين فكر كنيد كه اگر آن را براي يك ژورنال داوري مي‌كنيد، چگونه آن را ارزيابي مي‌كنيد. همچنين مقالاتي را كه با نظرات داوران به‌صورت آنلاين منتشر مي‌شوند، بخوانيد.

Ø     به كار خوب خود ادامه دهيد. ويراستاران اغلب با مشاهده مراجع در مقالات منتشرشده، داوران را انتخاب مي‌كنند. با ادامه تحقيقات خود و گزارش نتايج، به ويراستاران كمك مي‌كنيد شما را پيدا كنند و شما را با انواع مطالعاتي كه مي‌خواهيد بخوانيد مطابقت دهيد.

Ø     يك شناسه شخصي منحصر به فرد دريافت كنيد. براي يك شناسه ORCID ثبت نام كنيد و به ORCID اجازه دهيد تا انتشارات شما را پيوند دهد.

Ø     يك مربي پيدا كنيد. به سرپرست خود بگوييد كه علاقه‌مند به انجام داوري هستيد.

Ø     از بخش نظرات محرمانه فرم داوري براي به اشتراك گذاشتن نام خود با ژورنال استفاده كنيد. برخي از ژورنال‌ها همچنين ممكن است برنامه‌هاي راهنمايي براي داوران جوان داشته باشند.

Ø     در شبكه‌هاي اجتماعي فعال شويد. از طريق توييتر، لينكدين يا ساير پلتفرم‌ها، كارشناسان حوزه خود را دنبال كرده و با آن‌ها ارتباط برقرار كنيد.

خلاصه مراحل داوري مقالات:

·        اول بايد ژورنال‌هاي تخصصي مرتبط با رشته خود را براي داوري مقالات پيدا كنيد.

·        سپس در وب‌سايت معتبر publons.com رجيستر و sign in كنيد. در قسمت Browse ژورنال‌ها را پيدا كنيد. سپس حوزه‌هاي تخصصي كه علاقه‌مند به داوري مقالات در آن هستيد را انتخاب مي‌كنيد.

·        قبل از انجام داوري، نكات زير را چك كنيد:

Ø     با نويسنده‌هاي مقالات conflict of interest نداشته باشيد.

Ø     نياز نيست به تمام مطالب مندرج در مقاله اشراف كامل داشته باشيد اما موضوع مقاله بايد در حوزه تخصصي شما باشد.

Ø     اگر ژورنال علاوه بر مقاله، ارسال داده‌هاي مقاله را هم درخواست كرده است، چك نماييد ارسال شده است.

Ø     منبع تأمين مالي مقاله را مشاهده كنيد، چون ممكن است در نتايج مقاله تأثير گذاشته باشد. به‌عنوان مثال اگر منبع تأمين مالي مقاله از يك شركت واكسن‌سازي براي مطالعه اثر بخشي واكسن آن‌ها باشد، ممكن است نتايج مقاله در راستاي علاقه‌مندي شركت باشد.

Ø     اگر احساس كرديد كه دزدي علمي (plagiarism) اتفاق افتاده، قبل از شروع داوري به editor اطلاع دهيد.

·        اگر موارد فوق را بررسي كرديد و تائيد بود به داوري مقاله بپردازيد.

·        ابتدا چك نماييد كه ژورنال مجله براي داوري فرمت template مشخصي دارد؟ حتي اگر مجله فرمت مشخص دارد، اين template براي داوري استاندارد و مفيد است.

·        بعد از اتمام داوري، داوري خود را در وب‌سايت PUBLONS ثبت نماييد.

ويژه‌نامه يا special issue

راهي آسان براي انتشار سريع مقالات در مجلات معتبر و پيدا كردن عناوين روز

ويژه‌نامه يا special issue به مجموعه‌اي از مقالات تحقيقاتي در يك حوزه خاص اختصاص داده شده است كه به صورت همزمان در يك نشريه علمي منتشر مي‌شود. اين نوع از نشريات، معمولاً براي پوشش دادن به يك موضوع خاص و تحليل عميق‌تر آن، توسط نشريات علمي انتخاب مي‌شود. ويژه‌نامه‌ها معمولاً شامل مقالات از محققين مختلف و از كشورهاي مختلف هستند و معمولاً توسط يك يا چند نفر به عنوان مهمان ويراستار تدارك ديده مي‌شود.

ويژه‌نامه يك شماره از مجله است كه با تعدادي مشخص از مقالات به موضوعي مشخص مي‌پردازد. ويژه‌نامه‌ها منبع منحصربه‌فرد و ارزشمندي براي محققان علاقه‌مند به يك موضوع خاص هستند. اين نوع مقالات فرصتي مناسب براي بررسي مسائل سياستي روز جامعه، انسجام تحقيقات پراكنده پيشين، ارائه رويكردهاي جديد، ارائه آخرين تحقيقات و توسعه، يا تبادل ديدگاه‌ها فراهم مي‌كنند. مجلات مختلف ممكن است تعاريف متفاوتي از "ويژه‌نامه" داشته باشند: بعضاً مي‌تواند به اين معني باشد كه مقالات برتر خروجي يك كارگاه يا كنفرانس علمي باشد يا اينكه مجله به دلايلي تصميم گرفته باشد مقالات پيش‌تر منتشر شده‌اي را پيرامون موضوعي معين گردآوري، بازنويسي و تحت يك مجموعه منتشر كند. مقالات ويژه‌نامه ممكن است همگي در يك قالب مشخص (مثلاً پژوهشي اصيل) باشند يا اينكه مجموعه‌اي از قالب‌هاي مورد قبول مجله همانند مقالات پژوهشي، مصاحبه، مباحثه و نقادي، مطالعه موردي و ... را در بر گيرند. هر ويژه‌نامه حداقل يك سردبير علمي (مجزاي از سردبير مجله Guest Editor) دارد و تمامي موارد فوق و در صورت نياز ساير جزئيات همانند رويه داوري، ... در قالب پيشنهاده مكتوب دريافت و سپس تا پيش از اعلام فراخوان يا تا پيش از نهايي كردن اسامي نويسندگان مدعو در آن ويژه‌نامه، نهايي مي‌شود.

بنابراين يكي از راه‌هاي خوب براي داوري و چاپ سريع‌تر مقاله، پيدا كردن ويژه‌نامه در آن حيطه كاري است. كافي است عبارت "special issue call for papers 2023" را جست و جو كنيد تا ليست‌هاي ويژه‌نامه در سال 2023 نمايان گردد. سپس حيطه موضوعي مد نظر خود را انتخاب و پس از تنظيم مقاله، طبق چارچوب خواسته شده آن را به مجله مدنظر ارسال كنيد. بهتر است قبل از شروع مقاله خود، يك سر به ويژه‌نامه ها بزنيد مخصوصاً اگر ايده‌اي در ذهن نداريد چرا كه اين روش راه خوبي براي پيدا كردن عناوين بروز نيز هست.

علت هاي اصلي ريجكت مقالات چيست؟

دلايل عدم پذيرش مقاله:

         احتمال وجود سرقت علمي

         ناقص و ناكامل بودن محتواي مقاله

         وجود مشكلات فني

         رعايت نكردن شيوه‌نامه‌هاي ژورنال

         وجود نقص و عدم هماهنگي ميان بخش نتيجه و بخش‌هاي ديگر

         واضح نبودن جدول‌ها و شكل‌ها

         بسط‌دادن موضوعي تكراري كه نمونه‌اش موجود است

         خسته‌كننده‌ بودن مقاله

         عدم هماهنگي در محتوا و ساير بخش‌ها

       دوربودن مقاله از اهداف ژورنال

       پرداختن به موضوع تكراري

       وجود نقص و مشكل در تحليل داده‌ها

       غير قابل‌درك ‌بودن مقاله

       بي‌كيفيت بودن زبان متن

       عدم اهميت بين‌المللي

       ارسال همزمان مقاله به ديگر ژورنال‌ها

اين ترتيب ممكن است با توجه به موضوع مقاله، ژورنال مورد نظر و سياست‌هاي آن تغيير كند.

احتمال سرقت علمي: در صورتي كه مقاله شما به نظر داوران بسيار شبيه به مقالات قبلي باشد و از جمله نتايج و مواردي كه قبلاً منتشر شده‌اند استفاده كند، ممكن است به عنوان سرقت علمي در نظر گرفته شود و مقاله شما ريجكت شود.

ناقص و ناكامل بودن محتواي مقاله: اگر مقاله شما داراي محتواي ناقص يا ناكامل باشد و جزئيات مورد نياز براي ارائه نتايج و تفسيرات كافي را ارايه ندهد، ممكن است ريجكت شود.

وجود مشكلات فني: اگر مقاله مشكلات فني مانند خطاها در تجهيزات آزمايشگاهي، روش‌هاي ناقص يا داده‌هاي ناهماهنگ داشته باشد، ممكن است مقاله ريجكت شود.

رعايت نكردن شيوه‌نامه‌هاي ژورنال: هر ژورنال شيوه‌نامه‌اي دارد كه نحوه نگارش و ارسال مقالات را تعيين مي‌كند. اگر مقاله با شيوه‌نامه ژورنال هماهنگي نداشته باشد، ممكن است ريجكت شود.

عدم همخواني نتايج با بخش‌هاي ديگر: اگر نتايج و استنتاجات ارائه شده در مقاله با بخش‌هاي ديگر مانند مقدمه و روش‌ها همخواني نداشته و هماهنگي وجود نداشته باشد، مقاله ممكن است ريجكت شود.

نقص و عدم وضوح جداول و شكل‌ها: اگر جداول و شكل‌هاي مرتبط با نتايج و داده‌هاي مقاله واضح و قابل فهم نباشند، ممكن است مقاله ريجكت شود. جداول و شكل‌ها بايد به گونه‌اي طراحي شوند كه اطلاعات را به خوبي نشان دهند.

تكراري بودن موضوع: اگر مقاله به موضوعي پرداخته كه قبلاً به طور كامل تحقيق و ارائه شده است و بيشتر به توسعه پرداخته باشد، ممكن است ريجكت شود.

جذابيت كم مقاله: اگر مقاله بيش از حد پراكنده يا تكراري باشد و براي خواننده معمولي يا حرفه اي، جذابيت كافي نداشته باشد، داوران ممكن است آن را ريجكت كنند.

عدم تطابق با اهداف ژورنال: اگر مقاله تاكيد خاصي بر روي چشم‌انداز و هدف ژورنال مورد نظر نداشته باشد، ممكن است ريجكت شود.

نقص و مشكل در تحليل داده‌ها: اگر تحليل داده‌ها در مقاله دقيق و معتبر نباشد و با مشكلاتي مانند ناهماهنگي‌ها و نقص‌هاي روش‌هاي آماري روبرو باشد، مقاله ممكن است ريجكت شود.

قابل فهم نبودن مقاله: اگر محتواي مقاله پيچيده و غيرقابل فهم باشد و از اصول كلي و روش‌هاي نگارشي استنتاجي استدلالي پيروي نكند، ممكن است ريجكت شود.

كيفيت پايين زبان متن: اگر مقاله داراي ايرادات نگارشي جدي باشد و كيفيت بدي داشته باشد، داوران ممكن است آن را ريجكت كنند. استفاده از زبان دقيق و قابل فهم در ارائه نتايج مورد نظر بسيار مهم است.

اهميت بين‌المللي كم: اگر موضوع مقاله به اندازه كافي اهميت بين‌المللي نداشته باشد و تأثير محدودي داشته باشد، ممكن است ريجكت شود.

ارسال همزمان مقاله به ژورنال‌هاي ديگر: اگر اين مقاله به طور همزمان به چند ژورنال ديگر ارسال شده باشد، مي‌تواند باعث ريجكت شدن آن شود. ارسال همزمان مقاله به چند ژورنال معمولاً مرسوم و برازنده براي ژورنالها نيست.

عناصر كليدي ناقص: اگر در مقاله، عناصر كليدي مانند عنوان، فهرست نويسندگان، متن اصلي، ارجاعات، يا شكل و جدول‌ها درست و كامل نباشند، مقاله ممكن است ريجكت شود.